Nad Arkadią zapada zmrok. Powietrze jest gęste, duszne. Powoli kończy się ciepły, letni dzień. Nagie ciała błyszczą od potu, świadcząc o niezwykle gorącej atmosferze ostatnich godzin. Nadchodzi zmierzch, a na powitanie nocy niebo wybucha feerią barw. Kontrastowe zielenie, róże, fiolety i pomarańcze żegnają odchodzące na spoczynek słońce. W tej jednej, idealnej chwili nic nie mąci spokoju mieszkańców Arkadii. Żaden dźwięk ani zdarzenie nie przerywa ich odpoczynku w cieniu bujnej roślinności, żaden bodziec nie każe ich mięśniom znów spiąć się do działania. Początkowo podglądanie tego tajemniczego świata daje nam, obserwatorom z zewnątrz, niczym nie zmąconą przyjemność. Wizualną – bo mamy głębokie poczucie obcowania z pięknem absolutnym i intelektualną – bo płótna (co charakterystyczne dla całej twórczości Jana Szczepkowskiego) zachęcają widza do poszukiwania odniesień do tradycji malarstwa, filozofii, rozpoznawania toposów i mitów. Dopiero po jakimś czasie zaczynamy odczuwać niepewność, pojawiają się pierwsze wątpliwości. Przestajemy w końcu ignorować umieszczone w niektórych obrazach czaszki, które przypominają nam wyryte w kamieniu enigmatyczne i złowróżbne słowa: Et in Arcadia Ego. Razem z mieszkańcami Ogrodu oczekujemy więc rychłego nadejścia bogini NOX, która przykryje swoimi czarnymi skrzydłami Arkadię, otulając jej mieszkańców nieprzeniknionym mrokiem. Czarna zasłona szczelnie ukryje tę krainę przed naszym wzrokiem, skazując nas na snucie domysłów na temat dalszych losów jej mieszkańców. Czas w obrazach Jana Szczepkowskiego zatrzymał się na krótką chwilę w granicznym momencie pomiędzy dniem i nocą, unieruchamiając nagie ciała w nieokreślonej przestrzeni pomiędzy światłem i mrokiem, odraczając nieuchronny proces przejścia z tego co znane do tego co niepewne.
Nie ulega wątpliwości, że zainteresowanie tradycją dawnego malarstwa jest obecne w twórczości Jana Szczepkowskiego już od wielu lat. W najnowszych obrazach na pierwszy plan wybija się przede wszystkim inspiracja sztuką XVII wieku, w szczególności zaś dorobkiem Nicolasa Poussina. Unikając dosłowności i bezpośrednich nawiązań, Szczepkowski wchodzi w twórczy dialog z wykreowaną przez francuskiego malarza ikonosferą. Kierując się wypracowaną przez lata, unikatową metodą pracy twórczej, selektywnie wybiera interesujące go rozwiązania formalne i poszczególne motywy, wyrywa z pierwotnego kontekstu i składa od nowa, w nieoczywistych, surrealnych zestawieniach. Używa uświęconych wielowiekową tradycją farb olejnych, pieczołowicie nakłada kolejne laserunki a następnie przy pomocy szpachli i grubego impasto wprowadza elementy abstrakcji, dokonując tym samym swoistej destrukcji klasycznego sposobu przedstawiania formy. Ciężkie, tenebryczne barwy zaczerpnięte z barokowego malarstwa skontrastowane zostają z lżejszymi, używanymi współcześnie odcieniami różu, zieleni i pomarańczu. Ciała przedstawionych postaci, odpowiadające zdecydowanie XXI-wiecznym kanonom piękna, choć opracowywane zostają z wirtuozerską pieczołowitością, pozostają jednak niedokończone, pozbawione twarzy lub kończyn – budząc skojarzenia z ułomnymi, kalekimi rzeźbami antycznymi (które sam Szczepkowski zawsze uważał za daleko bardziej interesujące od nieuszkodzonych oryginałów). W efekcie tych działań twórczych powstają niezwykle nastrojowe kompozycje, które, choć wywiedzione z przeszłości, są na wskroś współczesne. W obrazach Jana Szczepkowskiego zagadnienia podejmowane przez Poussina stają się właściwie tylko pretekstem do stworzenia zupełnie nowej opowieści. Co szczególnie istotne, malarz z Sanoka nie przywiązuje szczególnej wagi do pierwotnych znaczeń, które swoim scenom nadawał Francuz. Szczepkowski wyłuskuje z jego obrazów charakterystyczny klimat, esencję nastroju, sedno ich unikatowej atmosfery, pomijając mitologiczną symbolikę i znaczenia historycznego sztafażu. Być może dzięki takim działaniom, malarstwo Szczepkowskiego charakteryzuje tak rzadko spotykana dziś dychotomia. To bowiem niezwykła umiejętność, by tak konsekwentnie tworzyć dzieła jednocześnie intelektualne (bo oparte na studiach rozległego dorobku europejskiej kultury i wymagające od widza jej znajomości) i o wyraźnym charakterze emotywnym (uderzająco nastrojowe, zawsze tajemnicze, dążące do zwizualizowania i wywołania w widzu często trudnych do zdefiniowana uczuć i emocji).
Nad Arkadią zapada zmrok. Cień, mrok, zmierzch – to motywy, które nieustannie powracają w twórczości Jana Szczepkowskiego. Brak światła rozmywa kontury znaczeń, cienisty krajobraz wymyka się dosłowności, mrok nadaje jego kompozycjom tę charakterystyczną aurę tajemnicy i pociągającą nastrojowość. Obietnica nadchodzącej nocy wydaje się jednak nie budzić w mieszkańcach Ogrodu niepokoju. Ta surrealna stałość ukazanej scenerii budzi w nas poczucie, iż rychły kres tej krótkiej chwili idealnego szczęścia witany jest z pogodną akceptacją i być może – nawet w procesie pozbawiania się złudzeń można odnaleźć pewien optymizm. Noc, choć nieprzewidywalna, również stać się może azylem, bezpiecznym miejscem schronienia. To prawda – Arkadia jako miejsce trwające w czasoprzestrzeni nie ma prawa istnieć. Ale są przecież jeszcze te przemijające momenty czystego, niczym niezmąconego szczęścia, jak choćby ta gorąca letnia noc, spędzona we dwoje w lesie, gdy obserwowaliśmy gwiazdy, a ekstaza tętniła w żyłach, upajając nas jak narkotyk. Czy taka ulotna i efemeryczna Arkadia nie jest warta tego, by, pomimo ciążącego nad nią widma nieuchronnego końca, wciąż chcieć do niej wracać?
Marcin Krajewski
„Opis współczesnej kondycji człowieka, żyjącego w rozdwojonej rzeczywistości – pomiędzy namacalnym, organicznym światem a cyfrową, wirtualną sferą”.
EDUKACJA ARTYSTYCZNA
1995-2000 – Akademia Sztuk Pięknych we Wrocławiu, Wydział Malarstwo i Grafika, Kierunek Grafika, promotor profesor Andrzej Basaj
WYBRANE WYSTAWY INDYWIDUALNE
2025 – ORGANIX, GALERIA CENTRUM SMTG, KRAKÓW
2023 – TAKTYCZNIE, DIAL GALLERY, WARSZAWA
2022 – ANOREXIS, VIOLA TYCZ, MUZUEM WSPÓŁCZESNE WROCŁAW
2016 – POŻĄDA/NIE, GALERIA STALOWA, WARSZAWA
2013 – ŚMIESZNE/NIEŚMIESZNE, GALERIA SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ CHŁODNA, SUWAŁKI
2010 – AUS GALLOVITZ, GALERIA SOKÓŁ, NOWY SĄCZ
2009 – MOJA ŚWIĄTYNIA, MUZEUM NARODOWE, WROCŁAW
2008 – DZIECKO DOROSŁY, FABRYKA TRZCINY, WARSZAWA
2007 – VIOLA TYCZ, MUSEO CIVICO D’ARTE CONTEMPORANEA – PALAZZO FARNESE, ORTONA, WŁOCHY
2005 – SOLE CREATURE, EPREUVE D’ARTISTE GRAFIEKGALERIE, ANTWERPIA, BELGIA
2003 – PIKSELOZA, GALERIA SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ ARSENAŁ, POZNAŃ
2003 – PUZZLE4U, FUNDACJA PILAR JUNCOSA&JOAN MIRO, HISZPANIA
2000 – CYBERNETYCZNE, WYSTAWA DYPLOMOWA, IMPART, WROCŁAW
1998 – OBIEKTY MAGICZNE, GALERIA ENTROPIA, WROCŁAW
WYBRANE WYSTAWY GRUPOWE
2026 18 PARK SZTUKI, MIA ART. GALLERY, WROCŁAW
2026 RELACJE INTERMEDIALNE POMIĘDZY….OTWARTOŚCIĄ A DOŚWIADCZENIEM, PODWODNY, WROCŁAW
2023 VII PIOTRKOWSKIE BIENNALE SZTUKI, ODA, PIOTRKÓW TRYBUNALSKI
2023 RYTUAŁ XX, WIEŻA BABEL – ZAMĘT, MUZEUM ARCHITEKTURY, WROCŁAW
2023 OBLICZA WOLNOŚCI | GRAFIKA POLSKA XX I XXI WIEKU, GALERIA CENTRUM, KRAKÓW
2021 LUSTRA.ODBICIA.REFLEKSY I SKAZY, GALERIA SZTUKI WOZOWNIA, TORUŃ
2019 UCIELEŚNIONE, MUZEUM WSPÓŁCZESNE WROCŁAW
2019 SZTUKA TERAZ, MUZEUM NARODOWE, KRAKÓW
2016 SEMAFORY. WYBRANE GRAFIKI LAUREATÓW MIĘDZYNARODOWEGO BIENNALE I TRIENNALE GRAFIKI W KRAKOWIE 1996 – 2015, GALERIA CENTRUM, KRAKÓW
2012 GRAFOMANIA, BWA AWANGARDA, WROCŁAW
2011 SZTUKA MATEK, GALERIA APTEKA SZTUKI, WARSZAWA
2010 EROS&THANATOS , GALERIE HUMUS, LAUSANNE, SWITZERLAND
2010 ZAPOMNIANE POKOJE GALERIA BAŁTYCKA GALERIA SZTUKI W USTCE
2010 MIĘDZYNARODOWEGO TRIENNALE GRAFIKI , KÜNSTLERHAUS, WIEDEŃ, AUSTRIA
2009 „NUM_ERRANCE” LA BIENNALE INTERNATIONALE D’ESTAMPE CONTEMPORAINE DE TROIS-RIVIÈRES, KANADA
2007 II FESTIWAL IN OUT, CENTRUM SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ ŁAŹNIA, GDAŃSK
2007 9TH INTERNATIONAL BIENNIAL OF DRAWING AND GRAPHIC ART, VÁROSI MŰVÉSZETI MÚZEUM, GYŐR, WĘGRY
2007 38 OGÓLNOPOLSKI KONKURS MALARSTWA WSPÓŁCZESNEGO BIELSKA JESIEŃ, BWA BIELSKO BIAŁA
2007 TOŻSAMOŚĆ, Z KOLEKCJI SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ TOWARZYSTWA ZACHĘTY SZTUK PIĘKNYCH, MUZEUM ARCHITEKTURY, WROCŁAW
2006 POLISH EAGLES – YOUNG POLISH PRINT IN SEOUL, KOREA FOUNDATION CULTURAL CENTER, SEUL, KOREA POŁUDNIOWA
2006 THE 4TH TOKYO INTERNATIONAL MINI-PRINT TRIENNIAL, TAMA ART UNIVERSITY MUSEUM, TOKIO, JAPONIA
2005 WASHINGTON INTERNATIONAL PRINT FAIR, WASHINGTON PRINTMAKERS GALLERY, WASHINGTON, USA
2005 CONTACT-COTEXT,GALERIA MIEJSKA ARSENAŁ, GALERIA ON, IF MUSEUM/INNER SPACE, POZNAŃ; KUNSTLERFORUM, BONN, POLAND-NIEMCY
2005 EUROGRAFIK, MILLENARIS PARK /NAGYCSARNOK, BUDAPESZT, WĘGRY
2005 POLNISHE VIDEO SZENE, KÜNSTLERHAUS BETHANIEN, BERLIN
2004 NOVA POLSKA SEZON POLSKI WE FRANCJI, GALERIE ZOO, STRASBURG, FRANCJA
2004 SPUTNIZA, KUNSTHAUS DREZNO, NIEMCY
2004 INTERNATIONAL PRINT NETWORK, HORST-JANSSEN-MUSEUM, OLDENBURG, NIEMCY
2004 INTERNATIONAL PRINT NETWORK, KÜNSTLERHAUS,WIEDEŃ, AUSTRIA
2004 EUROGRAFIK MOSCOW, MOSCOW MUSEUM OF MODERN ART, ROSJA
2004 FESTIWAL „SARAJEWSKA ZIMA, MUZEUM NARODOWE, BOŚNIA I HERCEGOWINA
2004 5TGP MISKOLC, MISKOLCI GALÉRIA, WĘGRY
2003 I RAK / WAR EXHIBITION, BWA AWANGARDA, WROCŁAW
2003 IV MIĘDZYNARODOWE TRIENNALE GRAFIKI, PAŁAC SZTUKI W KAIRZE, EGIPT
2003 MTG KRAKÓW, GALERIA SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ BUNKIER SZTUKI, KRAKÓW
2003 THE 11TH INTERNATIONAL BIENNIAL PRINT AND DRAWING EXHIBITION, R.O.C., NATIONAL TAIWAN MUSEUM OF FINE ARTS, TAICHUNG, TAJWAN
2003 THE 4TH INTERNATIONAL MINI PRINT BIENNIAL, MUZEUL DE ARTĂ CLUJ-NAPOCA, RUMUNIA
2003 OBRAZ ROKU, KRÓLIKARNIA, WARSZAWA
2002 THE 12TH SPACE INTERNATIONAL PRINT BIENNIAL, SUNGKOK ART MUSEUM, SEUL, KOREA POŁUDNIOWA
2002 PRESENTAKCJE / VIDEO-PERFORMANCE GALERIA SZTUKI WOZOWNIA TORUŃ
2002 SOUND SYSTEM, BWA ZIELONA GÓRA
2002 ANIMALAKCJE, CSW ŁAŹNIA, GDAŃSK
2001 IV MIĘDZYNARODOWE TRIENNALE GRAFIKI MINIPRINT, LAHTI ART MUSEUM, FINLANDIA
2001 WRO01 MIĘDZYNARODOWE BIENNALE SZTUKI ELEKTRONICZNEJ, WROCŁAW
2001 REKOMENDACJE-MŁODA GRAFIKA POLSKA, KIJÓW, KOPENHAGA, GMACH RADY EUROPY W STRASBURGU, UKRAINA-DANIA-FRANCJA
2000 IV TRIENNALE GRAFIKI POLSKIEJ, GALERIA SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ BWA, KATOWICE
1999, 2001 MIĘDZYNARODOWE TRIENNALE GRAFIKI, KNANAGAWA, JAPONIA
NAGRODY, WYRÓŻNIENIA I STYPENDIA
2025 WYRÓŻNIENIE HONOROWE JURY, COMUNE DI BODIO LOMNAGO, WŁOCHY
2025 WYRÓŻNIENIE HONOROWE, ART GALLERY LARGO, VARNA, BULGARIA
2025 WROCŁAWIANKA ROKU 2025, POLSKA
2009 III NAGRODA BOSCO STREGATO, INTERNATIONAL EXLIBRIS COMPETITION, ITALY
2009, INTERNATIONAL EXLIBRIS COMPETITION, ITALY
2008 STYPENDIUM W ZAKRESIE TWÓRCZOŚCI ARTYSTYCZNEJ WOJEWÓDZTWA DOLNEGO ŚLĄSKA, POLSKA
2008 CONCORSO INTERNAZIONALE EXLIBRISTICO, SCULTURE E BREVI NOVELLE “IL BOSCO STREGATO”, WYRÓŻNIENIE SOLSTIZIO D’ESTATE BOSIA, WŁOCHY
2007 LAUREAT MŁODA POLSKA STYPEDNIUM MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
2006 STYPENDIUM MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
2006 NAGRODA REMO PALMIRANI, ZŁOTY MEDAL, EX LIBRIS MEDITERRANEO MUSEUM ORTONA, WŁOCHY
2006 ARTYSTA ROKU W PLEBISCYCIE CZYTELNIKÓW MAGAZYNU ARTEON, POLSKA
2005 NAGRODA JURY IV MIĘDZYNARODOWE TRIENNALE MINIPRINT, TAMA UNIWERSYTET TOKJO, JAPONIA
2004 I NAGRODA, WROCŁAWSKA WIOSNA FILMOWA, WROCŁAW, POLSKA
2003 GRAND PRIZE, MIĘDZYNARODOWE BIENNALE GRAFIKI, CLUJ RUMUNIA
2003 II NAGRODA BIENNALE MALARSTWA WSPÓŁCZESNEGO BIELSKA JESIEŃ BWA BIELSKO BIAŁA
2003 WYRÓŻNIENIE HONOROWE, MIĘDZYNARODOWEGO TRIENNALE GRAFIKI, KRAKÓW, POLSKA
2003 GRAND PRIX IV MIĘDZYNARODOWEGO TRIENNALE GRAFIKI KAIR EGIPT
2003 PARCHEMIN D’HONNEUR, TRIENNALE MONDIALE D’ESTAMPES PETIT FORMAT, CHAMALIERES, FRANCJA
2003 WYRÓŻNIENIE, MIĘDZYNARODOWE BIENNALE GRAFIKI, OSTRÓW WIELKOPOLSKI, POLSKA
2002 NAGRODA SPECJALNA DYREKTORA MUZEUM W MALBORKU, MIĘDZYNARODOWE BIENNALE GRAFIKI MALBORK, POLSKA
2002 STYPENDIUM FUNDACJI PILAR I JOANA MIRO ORAZ SOTHEBYS, MAJORKA, HISZPANIA
2001 GRAND PRIZE, MIĘDZYNARODOWE BIENNALE GRAFIKI, OSTRÓW WIELKOPOLSK, POLSKA
2001 WYRÓŻNIENIE VIDEKO -2001 OLSZTYN, POLSKA
2000 WYRÓŻNIENIE HONOROWE 18 FESTIWAL MALARASTWA WSPÓŁCZESNEGO SZCZECIN
1999 NAGRODA SPECJALNA, III MIĘDZYNARODOWE BIENNALE GRAFIKI, GLIWICE, POLSKA
1998, 1999, 2000 – STYPENDIUM TWÓRCZE KONKURS AMERICAN RETAILS SYSTEM I AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH WE WROCŁAWIU, POLSKA
PUBLIKACJE
1.Anita Wolszczak, Viola Tycz: pożąda/nie = desire/not / redakcja, wybór fotografii Viola Tycz, Anita Wolszczak., Warszawa, ISBN 978-83-64383-14-4
2.Polki Patriotki Rebeliantki, Redakcja: Izabela Kowalczyk, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, ISBN-13: 978-83-61886-78-5, 2018
3.Sztuka matek i Zapisane w ciele jako przykłady wystaw feministyczno-macierzyńskich, Sztuka i Dokumentacja nr 15, 126-133, Sylwia Chutnik
4.Scena Sztuki Intermedialnej. Monografia 2008–2025, redakcja Małgorzata Kazimierczak, ISBN: 978-83-67584-57-9
5.Polska sztuka wideo, Polish video art, Poznań: If Museum Inner Spaces, Stowarzyszenie Kontekst Sztuki, 2006, ISBN 83-923904-0-7
6.Grażyna Cybulska, Biennale Malarstwa Bielska Jesień 2003, Bielsko-Biała: Galeria Bielska BWA, 2001, ISBN 83-87984-19-1
7.Sylwia Świsłocka-Karwot (red.), Tożsamość/Identity, Dolnośląskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, 2007
8.Puzzle4u, Fundacji Fundació Pilar i Joan Miró na Majorce, 19 grudnia 2004
9.35 lat Katedry Wiedzy Wizualnej i 15 lat Katedry Sztuki Mediów, redakcja Wiesław Gołuch, ISBN: 978-83-66321-93-9
10.Beata Nowacka-Kardzis, Międzynarodowe triennale grafiki Krakow 2009; Galeria Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki, Krakow 2009, ISBN 978-83-88890-48-2 16.Wojciech Krzywobłocki, Georg Lebzelter, Multiple Matters, 2010.
11.Júlia N. Mészáros, 9. Nemzetközi rajz és grafikai biennálé: Győr, 2007. Szeptember 15, Győr: Városi Művészeti Múzeum, 2007, ISBN 978-963-86831-7-5
12.Jun Wang, Xiaoming Dong, 2009 nian guan lan guo ji ban hua shuang nian zhan zuo pin ji, Beijing: Zhongguo wen lian chu ban she, maj 2009, ISBN 978-7-5059-6431-0
13.Alicja Klimczak-Dobrzaniecka, Dorota Folga-Januszewska, Jerzy Chyb, Graf/o/mania : [teksty o współczesnej grafice warsztatowej = texts about contemporary graphic arts, Wrocław: BWA Wrocław – Galerie Sztuki Współczesnej, 2012, ISBN 978-83-89308-88-7
14.FORMAT, 60/2011, FORMAT 44/2004, FORMAT 58/2010
15.Liu Chen Rare Collections of International Bookplates, ISSN 988-9761-7-8
PRACE W KOLEKCJACH
Muzeum Narodowe w Warszawie
Muzeum Narodowego w Krakowie
Dolnośląska Zachęta Sztuk Pięknych
Fundació Pilar Juncosa i Joan Miró, HISZPANIA
Liu Chenn Rare Collections of International Bookplates, CHINY
Międzynarodowego Triannale Grafiki w Krakowie
CSW Łaźnia, Gdańsk
Muzeum Współczesne Wrocław
Shenzhen Guanlan Collection of Prints Chiny
TroisRivieres Quebeck, Kanada
Foundation Cultural Center Korea
A.D.A.F.A Cremona Civic Museum, Włochy
Współczesna Kolekcja Dzikowska, Muzeum Zamek Tarnowskich
Liu Chen Rare Collections of International Exlibris
Museum of Texas Tech University /Artist Printmaker/Photographer Research Collection (AP/RP)),USA
VAN ROEY Collection, Belgia
Kanagawa Prefectural Gallery, Japonia
The Nippon Exlibris Association Colection, JAPONIA
Museum Exlibris Mediteraneo, Ortona, Italy
i wielu innych.